UN/LOCODE Nedir? Liman Kodları Nasıl Okunur

UN/LOCODE, Birleşmiş Milletler'in (UNECE) yönettiği, dünyadaki liman, havalimanı, kara terminali ve diğer ticaret noktaları için kullanılan 5 karakterli standart konum kodudur. Liman kodu arıyorsanız aradığınız şey çoğunlukla budur: ilk iki harf ülkeyi, sonraki üç karakter o ülkedeki yeri gösterir. Örneğin Şanghay için CNSHA, Rotterdam için NLRTM, İstanbul için TRIST yazılır.

Bir limanın kodunu hızlıca aramak için liman kodları sayfamızı kullanabilirsiniz. Bu yazı ise kodu nasıl okuyacağınızı ve nerede karşınıza çıkacağını anlatıyor.

UN/LOCODE'un yapısı

Kod iki parçadan oluşur:

| Bölüm | Uzunluk | Anlamı | Örnek | |---|---|---|---| | Ülke | 2 harf | ISO ülke kodu | CN, NL, TR, DE | | Konum | 3 karakter | Ülke içindeki yer (harf, bazen rakam) | SHA, RTM, IST |

Kodlar yazılırken aralarına boşluk konabilir (CN SHA) ya da bitişik yazılabilir (CNSHA). İkisi de aynı kodu gösterir. Belgelerde ve sistemlerde bitişik, büyük harfli yazım yaygındır.

Üç karakterlik konum bölümü her zaman şehrin adının ilk üç harfi değildir. Birçok kod bir kısaltmadır ve bazen eski bir adlandırmadan gelir. Bu yüzden kodu tahmin etmeyin, listeden doğrulayın.

Kodun yanındaki "fonksiyon" bilgisi

UN/LOCODE listesinde her konum için, orada hangi taşıma türlerinin yapılabildiğini gösteren bir fonksiyon alanı da bulunur. Örneğin bir konum liman, demiryolu terminali, kara terminali ya da havalimanı olarak işaretlenebilir. Bir yerin listede olması orada deniz limanı bulunduğunu garanti etmez; denizyolu teklifi alırken kodun liman fonksiyonu taşıdığına bakın.

Liman kodları nerede kullanılır?

• Navlun teklifi: Yükleme ve boşaltma limanını net belirtir. "Ningbo" ile "Ningbo-Zhoushan" gibi adlandırma farklılıklarını ortadan kaldırır.
• Konşimento ve yükleme talimatı: Yükleme limanı (POL) ve boşaltma limanı (POD) alanlarında kod ya da ad-kod birlikte yazılır.
• Rezervasyon (booking) ve konteyner takibi: Hat şirketlerinin ve takip sistemlerinin çoğu konumu bu kodla tanır.
• Manifesto ve gümrük bildirimleri: Elektronik bildirimlerde konum alanları genellikle kodla doldurulur.
• Sistem entegrasyonları: ERP, nakliye yönetimi ve fiyat tabloları aynı kodu kullandığında veri eşleşmesi kolaylaşır.

Örnekler

| Kod | Yer | |---|---| | CNSHA | Şanghay, Çin | | CNNGB | Ningbo, Çin | | NLRTM | Rotterdam, Hollanda | | DEHAM | Hamburg, Almanya | | TRIST | İstanbul, Türkiye | | TRMER | Mersin, Türkiye |

Bu örnekler anlamayı kolaylaştırmak içindir. Kodun güncel hâlini ve bölgedeki diğer terminalleri listeden kontrol edin.

Adım adım: bir liman kodunu doğru okumak

1. İlk iki harfi ISO ülke koduna çevirin. TR Türkiye, CN Çin demektir.
2. Son üç karakteri o ülkenin listesinde arayın; tahminle yetinmeyin.
3. Konumun liman fonksiyonu taşıyıp taşımadığına bakın.
4. Aynı şehirde birden fazla terminal veya liman varsa (örneğin büyük metropollerde) teklifte terminal adını da isteyin.
5. Teklife, rezervasyona ve konşimento talimatına kodu ve adı birlikte yazın.

Sık yapılan hatalar

• Kodu şehrin adından tahmin etmek. Yanlış bir konuma gidebilir ya da sistem kodu reddeder.
• Havalimanı veya kara noktası kodunu liman sanmak. Aynı şehrin hem limanı hem havalimanı olabilir; fonksiyona bakın.
• Eski veya kullanımdan kalkmış kodu kullanmak. Liste zaman zaman güncellenir; belgeleri hazırlarken güncel listeye bakın.
• Yalnızca kodla yetinmek. Kod yanına ad yazılmazsa insan gözü hatayı geç fark eder.
• Aynı bölgedeki farklı limanları karıştırmak. Örneğin bir deltadaki ya da körfezdeki birden fazla liman farklı kodlara sahip olabilir ve nakliye maliyeti ile süre farklı çıkar.

Liman kodu teklifi nasıl etkiler?

Navlun, yükleme ve boşaltma limanı çiftine bağlıdır. Yanlış limanı yazmak, yanlış güzergâh ve yanlış yerel masraflar demektir. Kalemlerin ne anlama geldiğini bilmek için navlun teklifindeki kalemler üzerine yazdığımız içeriklere de göz atabilirsiniz. Fiyat ve süre için hiçbir kod sabit bir rakam anlamına gelmez; güncel koşullar için teklif almanız gerekir.

Sık sorulan sorular

UN/LOCODE ile IATA ya da SCAC kodu aynı şey mi? Hayır. IATA kodları havalimanları için, SCAC kodları ise taşıyıcı firmalar içindir. UN/LOCODE konumları tanımlar. Havalimanı kodu ile liman kodunu birbirine karıştırmayın.

Liman kodu ile posta kodu farkı nedir? Posta kodu adres içindir; UN/LOCODE ticaret ve taşıma noktasını gösterir. Kapıdan kapıya bir sevkiyatta ikisi birlikte gerekebilir.

Bir limanı listede bulamıyorsam ne yapmalıyım? Önce yazımı değiştirerek (İngilizce ad, eski ad, yakın şehir) arayın. Hâlâ bulamıyorsanız teklif isterken yer adını, ülkeyi ve mümkünse harita konumunu yazın; en yakın uygun limanı birlikte belirleyelim.

Konteyner mi, parsiyel mi gönderiyorum, kod değişir mi? Kod değişmez, ama hizmet verilen terminaller ve hatlar yük tipine göre farklılaşabilir.

Teklif talebi için kısa kontrol listesi

• Yükleme limanı: ad + UN/LOCODE
• Boşaltma limanı: ad + UN/LOCODE
• Yük cinsi, yaklaşık ağırlık ve hacim
• Konteyner tipi veya parsiyel talebi
• Hazır olma tarihi ve istenen teslim şartı (Incoterms)
• Kapıdan kapıya gerekiyorsa alım ve teslim adresi

Bu altı bilgi hazırsa teklif süreci çoğu zaman bir gidiş gelişle biter; eksik bilgi teklifi geciktirir.

Medius'la nasıl çalışırız?

Medius olarak teklif isteklerinde yükleme ve boşaltma limanlarını kodla birlikte teyit ederiz; belirsiz bir konum varsa sizinle netleştirip ondan sonra teklif veririz. Rotanız için teklif almak isterseniz bize ulaşın.